Gazimağusa – Magosa mı yoksa?
Merhaba sevgili okur!
Bu yazıyı Kıbrıs’ın Gazimağusa (halkın deyiş şekliyle Magosa) bölgesiyle ilgili bir giriş (GZM-101) yazısı şeklinde düşünebilirsin. Haliyle bu yazıyla sana bu bölgeyi biraz da olsa tanıtmaya çalışmak bana farz olmak üzere, oluyor; oldu.
Gazimağusa (Yunancası Αμμόχωστος (Ammochostos), Latincesi Famagusta) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC) 35.000 kişilik nüfusu ile en büyük ikinci şehri. Antep savunması sonrası nasıl ki Antep’e 1921 itibarıyla Gaziantep denilmeye başlanmış, Magosa da barış harekâtı sonrası Gazimağusa oluvermiş. KKTC için aynı zamanda kültür ve sanat merkezi olan şehir, Roma, Bizans, Pers, Grek, Asur ve daha bir çok medineyetin kültürü ile harmanlanmış durumda. Tarihe ilgi duyuyorsan kale içini ziyaret ederek Gazimağusa’nın geçmişi hakkında yeterince bilgi sahibi olabilirsin. Ama hadi biz biraz daha genç işi olan yönlerini irdeleyelim, ne dersin?
Öncelikle kampüsten Gazimağusa’ya ulaşım için tek bir yol yok. Taksi tutulabilir, araba kiralanabilir veya taksi-dolmuşlar ile (örn: Çimen veya Akva) bölgeye ulaşılabilir. Magosa’yı tek başına ziyaret etme gibi bir plânın varsa bu durumda fiyatlandırma açısından en uygun alternatif şüphesiz taksi-dolmuşlar olacaktır. Güzelyurt Terminali’nden hareket etme kaydıyla Girne ya da Lefkoşa üzerinden aktarma yaparak Gazimağusa’ya 20 lira gibi bir tutara (tek yön) ulaşılabiliyor. Bu aşamada tercih konusunda Lefkoşa üstünden aktarma yapmanın daha az vakit alacağından daha insancıl bir tercih olacağını söyleyebiliriz. Güzelyurt Terminali’neyse kampüsten birer saat aralıklarla kalkan servislerle ulaşmak mümkün.
Magosa’dan bahsederken denizinden ve plajlarından bahsetmemek olmaz. Fakat sanırım öncelikle Kıbrıs’taki denizin tuzluluk oranından bahsetmek gerekir (en azından tuzdan nefret eden bendeniz için öncelik bu). Kıbrıs’ın Akdeniz’de yer alıyor olması ve Türkiye’den de biraz güneyde kalması dolayısıyla (ekvatora yaklaştıkça güneş ışınlarının yüzeye daha dik gelmesi, suyun bu sebeple daha çok buharlaşması ve dolayısıyla daha az tuzun çözünmesi falan fıstık) buradaki deniz suyunun Türkiye’deki pek çok alternatifine kıyasla biraz daha tuzlu olduğunu söyleyebiliriz. İnanmıyorsan bizzat kendin deneyebilirsin ama tuzla aran yoksa önermiyorum açıkçası. Ayrıca aşağıda belirttiğim iki yerde de deniz suyunun fazlaca sıcak olduğunu ve bu sebeple denizden çıkınca üşüme gibi abes durumlarla karşılaşılabildiğini de belirtmekte fayda görüyorum.
Velhasıl, burada denize girebileceğin 2 temel yer var. Bunların ilki Doğu Akdeniz Üniversitesi (DAÜ) Plajı olarak anılan ve DAÜ’nün neredeyse tam önünde yer alan plaj. Bu plajda 5 lira gibi bir ücret karşılığı şezlong ve şemsiye kiralamak mümkün. Ayrıca plajda, hem biranı yudumlayıp hem de atıştırmalık bir şeyler yiyebileceğin bir kafe de bulunuyor. Fiyatlarıysa öğrenci cebini yakmayacak cinsten, yani gayet gidilesi ve oturulup bir şeyler atıştırılıp içilesi. Test edildi, onaylandı. Bunun dışında duşunu alabileceğin ve üstünü değiştirebileceğin kabinler de var.
Denize girebileceğin ikinci yer şüphesiz Kapalı Maraş’ın yanında bulunan sahil. Bu plajın net bir adı olmasa da Arkin Palm Beach isimli otelin bu plajın en solunda yer aldığını belirtmek sanırım plajı bulmak açısından yeterli bir referans olur. Yüzerken Kapalı Maraş’ın terk edilmişlikten ötürü gelen aşırı dinginliğini seyir eğlemek ve bir de tabii sınırdaki dubaların bir o tarafına bir de bu tarafına geçerek gözetleme kulesindeki askeri uzaktan çıldırtmak mümkün. Buranın da DAÜ plajı gibi bir plaj kenarında bir kafevari mekânı ve duş kabinleri var. Fakat buradaki duşlar her zaman çalışmıyor, sular sık sık kesik oluyor, bunu dikkate almanda da fayda var. Bunlara ek olarak buranın bir de bonus özelliği var: bakkal! Kumsal girişinde yer alan bu bakkaldan biranı ve çerezini temin edip kumsalda kitabını okurken bir yandan da güneşlenebilirsin yani.
Bu arada sanırım yeri gelmişken biraz Kapalı Maraş’tan bahsedebiliriz. Maraş, 1974 yılında yapılan barış harekâtı sonucu Türklerin eline geçmiş bir Magosa mahallesi özetle. Fakat o dönemde tam bir turizm cenneti halinde olması ve yine o dönemki rakiplerine göre oldukça daha gelişmiş olması dolayısıyla bu bölge Türk ve Rum yönetimler arasında bir türlü paylaşılamıyor (rant kavgası misali) ve neticede tartışmalar çözüme kavuşturulamayınca Birleşmiş Milletler (BM) bölgeye el koyuyor ve burayı tampon bölge ilan ediyor. Vaziyet bu olunca halk arasında buraya Kapalı Maraş denilmeye başlanıyor.
Gel vakit git vakit, Maraş içerisinde Türklerin (askerlerin) el koymayı başardığı bir otel orduevine dönüştürülmüş. Bu orduevi dahilinde bir berber, bir pastahane, bir kuaför ve elbet bir de otel olarak kullanılan odalar var. Orduevi önündeki deniz ise Bartu Demirkıran arkadaşımıza göre bölgedeki en güzel deniz. Orduevi deyişlerimden de anlayabileceğin üzere, Maraş’ın bu bölgesine girebilmek için askeri bir kimliğe veya doğal olarak asker olan bir akrabaya ihtiyacın var. Maraş hakkında daha fazlası için internete gönül rahatlığıyla başvurabilirsin, bu tartışmalardan ötürü internette Maraş hakkında çok fazla bilgi mevcut.
Magosa’da dünya sineması ile aynı anda filmlerin gösterime çıktığı bir sinema bulunuyor. Sinema dışında DAÜ Kültür ve Sanat Merkezi ve Gazimağusa Belediye salonlarında yıl boyunca yerli ve yabancı tiyatro eserleri sahne alıyor. Sinema, tiyatro olur da müzik olmaz mı hiç? Magosa aynı zamanda bir çok konsere de ev sahipliği yapıyor. Gazimağusa Belediyesi’nin internet sitesinden ilgi duyduğun etkinlikleri saptayabilir ve bu etkinliklerin tarihlerini takip edebilirsin. Ayrıca bu site üzerinden Gazimağusa’yla alakalı daha pek çok konu hakkında bilgi de edinebilirsin.
Son olarak, Magosa plajlarını Caretta Caretta’larla paylaştığımızı vurgulamak gerekir diye düşünüyorum. Caretta Caretta kaplumbağalarının yumurtlama dönemlerinde bu plajlara yumurtladığını ve dolayısıyla hepimizin bu durumu göz önünde bulundurarak bu plajları kullanmamız gerektiğini lütfen unutma!